Archiv für März, 2007

„Begegnung“ mit de Alt-Neereder Schul in de „Trauwe“

März 23, 2007

Noch emol wegger unserm Mundart-Frühschoppe am erschte April. Zu unserm vorgewwene Thema „Begegnung“ hab ich mir im Vorfeld e paar Gedanke gmacht un in Anlehnung an de Robert Gernhardt (1937 – 2006, „Materialien zu einer bekannten Gedichtform italienischen Ursprungs“) beziehungsweis William Shakespeare (1564 -1616) un Petrarca (1304 – 1374) mol widder ein Sonett verfasst, des ich unner annerem an dem Sonndagvormiddag vortrare will. Diejeniche wo koi Zeit hen zum Komme, könne’s heut schon do unne nochlese:

So nett (isch loider net jede) Begegnung

Begegnung entschteht aus Bewegung,

uf enanner zu, wenn mers recht bedenkt,

schbontan odder aus Üwerlegung,

aus oim selwer odder von auße g’lenkt.

 

Mer kann sich als Feind odder Freund begegne

mit drohender Fauscht odder offene Händ,

mer kann die Begegnung verfluche un segne.

A en böser Afang kommt als zu’me gude End.

 

Der Idealfall isch, wenn mer von boide Seite

Den Annere mit Reschbekt betracht’,

was net immer oifach isch in unsere Zeite,

 

wo mer Rücksicht un Aschtand als Schwäche verlacht.

Ihr Leut, hört bloß uf, schtur Prinzipie zu reite,

Begegnung isch letschtlich, was mer draus macht!

 

So e Sonett mag jo ganz nett sei, awer was mich immer widder fasziniert, isch dass sich in so ere relativ kurze Form (14 Zeile) mit eme fescht vorgewwene Reimschema a nach fascht siwwehunnerd Johr noch neie Ideeje un Formulierunge finne lasse.

Viel Schbass beim Lese un Adschee bis zum nägschte mol

sagt eich de Roland

Bald isch widder Frühschobbe!

März 21, 2007

Am Sonndag, de erschde April -un des isch koin Aprilscherz- geht’s ab em elfe morgends in de „Trauwe“ widder rund bei unserm nägschde literarisch-musikalische Mundartfrühschobbe von de Alt-Neereder Schul mit Gäschte.

Newer de bekannde Protagonischde Roland un Martin, em Karlheinz un em Simon wird nämlich als Gascht a der mehrfache Mundart-Preisträger un „Gutseles“- Autor beim SWR4, de Wolfgang Müller aus Pfinztal, debei sei, der zu dem Thema „Begegnunge“ bschdimmt a oiniges zu sage hat.

Also, mir froie uns uf intressande Begegnunge mit zahlreiche Bsucherinne un Bsucher.

Vielleicht noch ebbes Korzes zum Ei’schdimme:

Schdammdisch-Feierowed

’s letscht Bier isch gedrunke,

de letschde Witz verzählt,

’s letschde Mol de Mund abbutzt

un dann hoimzus,

bevor de erscht merkt,

dass mer fehlt.

Schdammdisch-Feierowed II

Schdammdischbrüder un Briefdauwe

misse irgendwie

die gleiche Gene hawwe.

Frieher odder schbäter

finne se alle widder hoim.

Adschee bis zum nägschde mol

sagt eich de Roland

Wetterbericht (de zwoide) – un Herkunft

März 19, 2007

Also, des mit dem Wetterbericht die letscht Woch war vielleicht e bissle leichtsinnich von mer, hewwe so s Gfühl wanne s Fenschder naus gugg. Awer des geht a widder vorbei. Oigentlich wollt ich a was anners schreiwe. Nämlich e kloine Ufklärung üwer unser Herkunft; also woher mir sin:

Mir komme aus Neeret. Des schreibt sich oigentlich „Neureut“ un ghört zu Karlsruh. Sage die Karlsruher. Die echde Neereder könne bis heit noch net die Eigemoindung von 1975 akzepdiere. Im heudiche Schbrachgebrauch deht mer dodezu „feindliche Üwernahme“ sare. Awer zum Duck schdeht for des jetzt uf jedem Mülloimer in Neeret dem domoliche Owerbürgermoischder von Karlsruh sein Vorname druff. „Otto“ hadder ghoiße.

Schwetze duht mer dort so, wie ich jetzt schreib. Neereder-Deitsch. Wenn unser „württembergischer“ Nochberschdamm, die Heislebauer un Gräwelesfeger aus „Schtuegert“, behaupde sie könnde alles außer hochdeutsch, sage die Neereder (also die Neureuter): „Mir könne a hochdeutsch, awer mir mache koin Gebrauch devo“.

In Neeret gibts e reges kuldurelles Lewe mit etliche weltliche Gsangveroine die des deutsche Liedgut hochhalde. E paar devo sin a gmischde Chör (wie hat seller Dirigent gsagt: Mein Chor isch en gmischder Chor. Die Hälft kann singe un die anner Hälft net), dezu vier Kirchechör, Mussich-Veroi, Posaunechor un jede Menge annerer Gruppe un Grüpplen. Schbortlich könne mer uns a sehe lasse. Mir hawe drei Fußballveroine un zwoi Turnveroine, wo awer meh Handball gschbielt werd. Mer kann Tennis schbiele odder kegle, Volleyball- Schach- odder Boule schbiele un was woiß ich alles. ’s gebt en Oldtimer-Veroi un en Dauwezüchderveroi, Gloivieh- un Schäferhundeveroi, en Reiterveroi hawwe mir un einen Freundekreis Kunstraum Neureut. Der ghört awer noch zur Kultur un isch als manchmol wenn de Vorhang zu isch im Lammsaal zu finne.

Bei soviel Veroi gibt’s a jede Menge Wertschafde, wo sogar oine mol en Michelin-Stern ghabt hat. Dodemit hawe net d „Trauwe“ gmoint.

Mir hen s Adolf-Ehrmann-Bad, die Badnerlandhall un e Klärwerk. dezu isch em Rheiwall’ hinne die gröschd Raffinerie im süddeutsche Raum, die zsamme mit dem Klärwerk defür sorge soll, dass Neeret oines Dags noch Luftkurort werd. Zum Klima wille noch amerke, dass mir in de owerrheinische Diefebene ligge. Im Sommer isch’s bei uns oft schwül-hoiß un fascht tropisch. Ganz newebei: Bis letscht Johr hen mir a de deutsche Hitzerekord ghalde mit 21,5 Grad Celsius (gmesse am 2. November 2005). Dezu komme noch die Schnooge, wo sich im Rheiwall’ hinne ideal entwiggle könne. Deßzweg sin domols die Soldate vom Rommel seim Afrika-Korps nach Neeret ins Manöver gschickt worre um sich an afrikanische Verhältnisse zu gwöhne. Awer des bloß newebei.

Was werd in Neeret sonscht noch gebode?

Für die Jugend hawe mir ein Jugendzentrum, des sogenannte „Trafo-Häusle“, wo s ganz Johr üwer alle mögliche Akdividäde schattfinne. Un die Äldere gehn gern ins Seniore-Schdüble odder zu de beliebde Seniore-Nachmiddäg, wo von de Ortsverwaldung organisiert un von de verschiedene Veroine roihum durchgführt werre.

Mir hen Fahrrad- un Wanderweg im Rheiwall’ un im Hardtwall’, mir hen Krautgärde, e Apfelalag in de Hoidelburg un sogar en Pilzgarde. Mit de Landwirtschaft ischs vorbei. Koi Kuhfuhrwerk meh un de Ölmüllers Willem mit seine Gäul gibts a scho lang nemme. Defor hats in jedem Haus mindeschdens oi Audo.

Was jetzt noch fehlt in meinere Ufzählung sin die sogenannte „große Söhne“, wo Neeret hervorgebrocht hat. Awer do drüwer schreiwe s nägscht mol, wenn mir von de „Alt-Neereder Schul“ e bissle bekannter sin.

Un bis dort na sage eich mol widder

Adschee!!!

Neereder Wetter-Bericht

März 13, 2007

Also was des Wedder a geht, do sin mir in unserer Gegend scho e bissle privilegiert. Bei uns gebts koi Lawine, selde Hochwasser, Erdbewe gebt’s bloß noch künschdliche  im Schdaadliche Museum für Naturkunde in de Schdadt un Vulkanausbrüch sin bei uns eher die Ausnahm. Die Wirbelschdürm wie de „Lothar“ odder de „Kyrill“ mache moischdens en scheene Boge um uns rum un schigge högschdens noch so en kloiner Ausläufer. Defür ischs halt oft e bissle wärmer un schwüler wie en de annere Regione, awer do hemmer uns scho dra gwöhnt. Also alles in allem sin mir mit unserm derzeidiche Klima zufriede un hoffe, dasses noch lang so bleibt. An uns soll’s net ligge. So hen mir in Neeret zum Beischbiel schon alle Küh abgschafft wo mit ihre Methan-Abgaswolke des Klima verhunze un a die Gäul mit ihre Rossbolle sin Gschichde seit de Ölmüllers Willem nemme dorch Neeret kutschiert. Gut, e paar Audo hemmer noch, awer die brauchsch jo a, dass d Samschdags was zu schaffe hasch: 

März

(Friehlingslied, akduelle Fassung)

Frieher um die Zeit

hat de Bauer immer

sei Rösslen eigschbannt.

Heit z’dags

macht de Herr Bauer Samschdag middags

d Winderroife runner

von seim Golf

un wäschden richdich dorch,

a de Unnerbodde un d Radkäschde

midm Hochdruck-Roinicher.

Hadder dann

s Audo abgleddert un blitzblank grubbelt

hoggt er sich midm Bierglas

in sein Blaschdich-Gardeschduhl

en die erscht Friehlingssonn,

hört Bundesliga em Radio

un schdudiert de Friehbucher-Kadalog

vom TUI.

 

So, un jetzt mache Feierowed. Heit isch zwar koi Samschdag, awer e Bier hewe noch im Kühlschrank un de Gardeschduhl schteht noch draus vom Woche-End.

Adschee bis zum nägschde mol sagt eich

de Roland

Buchmarkt im freie Fall

März 9, 2007

Geschdern Middag war ich bei de Druckerei Berenz in Karlsruh in de Waldschdrohß, weil die für uns in ihre Abdoilung für badische un karlsruher Devotionalje nämlich jetzt a unser CD verkaafe, do isch mir ein Schpegdaggl uffgfalle uf de annere Schdrohßeseit drüwe, vor dem alde Heisle wo glab ich de Beamdebank ghört un wo früher des Andiquariat von de Braunsche Buchhandlung drin war. Schad dasses die nemme gebt. Do hab ich doch oiniche Preziose für mein Bücherschrank gekriegt. Wanne grad an die ganze Romeo-Büchlen denk. Un de Fritz Diehm. Un de Jung-Stilling, de Vierordt un wie se alle hoiße. Des hat jetzt nix mit Noschdalgie zu du, des isch Kultur, sowie ich’s verschdeh. Also, uf jeden Fall war do en Krawall uf de Schdrohß. Alfort hat’s batscht un nort hat widder ebber von owerunner was grufe. Wo ich guggt heb, isch vor dem Haus en Condainer uf em Gehweg gschdanne, mit eme rot-weiße Abschberrband un zwoi alde Schdühl notdürfdich vor de Passande abgschirmt. Von owe aus em zwoide Schdock (für Nicht-Karlsruher: erstes OG) hat en Mann ärmvollweis alde Bücher rausgschmisse in den Condainer nei. Drum rum sin zwoi drei Leit gschdanne, ich war nadierlich a glei debei, wo dem barbarische Treiwe verschtändnis- un hilflos zugeguggt hen. Immer wenn widder en frische Haufe Bücher in dem Condainer glandet isch, simmer na un hen versucht, des oine odder annere noch zu redde. Schließlich isch der Mann dann runner komme un hat zu uns gsagt, mir solle von dem Condainer weg geh, weil des wär sonscht zu gfährlich un desszweg hädder des Abschberrband do na gmacht. Zu seiner Entschuldichung hadder dann gmoint, er muss jetzt des Gebeide räume un schließlich hätt mer jo domols, wo des Antiquariat zu gmacht hat beim Ausverkauf noch billich die ganze Bücher kaafe könne. Awer do ware mir paar Hanselen wo do drum rum gschdanne sin, die falsche Achbrechpartner. Mir hen domols sowieso scho mitgnomme ghatt was gange isch, un a bei „billich“ geht’s irgendwann net meh. Nort hadder gmoint, des was jetzt fortgschmisse werd, wär eh nix rechts meh. Die hät vorher ein Experte durchgeguggt un gmoint, die sin nix wert, die könnt mer alle entsorge. E paar Biecher, wasse halt trare kennt heb, hewe trotzdem mit gnomme un dann emol im Zentralverzoichnis für antiquarische Bücher (www.zvab.com) geguggt, was mer für se Buch ausgewe muss, wo nix wert isch. Wenn ich do grad immer de niedrichschd Preis asetz komm ich bei dere handvoll Bücher, wie viel mer halt grad so ohne Dasch drare kann, uf knappe 80 Euro. Emol abgsehe devo, dass mer meinere Moinung noch mit Kulturgüter net so umgeh sollt.

Des hat a mol gsagt sei müsse. Un jetzt wer ich mich nahogge un mei neuschde Errungeschafde in aller Ruh begutachde.

Adschee bis zum nägschde mol sagt eich

de Roland

Premiere- Fiewer

März 5, 2007

So, jetzt hat er also sein erschde Uftritt ghatt, de „Goldkeffer“. Am Samschdag beim Kerchechor-Familie-Owed vor em kridische oigene Publikum. ’s Premiere- Fiewer geht langsam widder e bissle runner bisses zum Wocheend na widder aschdeigt, wenn die erschde offizielle Ufführung schtattfindt. Also de Kerchechörler hats jedenfalls gfalle, die ware scho fascht enthusiasmiert. Un oiniche hen schbontan gmoint, ihne häbs so gut gfalle, sie gugge sichs noch e zwoits mol a. Was will mer meh? Ha, dass vielleicht a noch e paar annere Leit komme wo noch nix Bessers vor hen (un des isch schwer, do ebbes zu finne) un sich emol so richdich amüsiere möchde. Karde gebts noch an de bekannde Vorverkaufsschdelle – seit die Uschi Erndwein mitschbielt verkaafe mer sogar Karde in Eggschdoi – un wann die Vorschdellunge noch net ausverkaaft sin a an de Owed-Kass.For alle, wo die Katz net em Sack kaafe möchde, schreiwe mol korz na, um was es oigentlich geht:

Also, der Unnertitel von dem Schtück hoißt jo „Ein Stück um kleine Fühler und große Gefühle“. Dodemit isch scho fascht alles gsagt. Annererseits muss mer sare, dasses de Martin un ich widder gschafft hen, in dem Schtück Sache zsammezubringe, wo mer em Lewe net denkt hätt, dass do e Verbindung beschdeht. Was hat zum Beischbiel de Koiser Willem II. mit dem Mischtkäffer „Anoplotrupes stercorosus“ zu duh, der im Rhei’wald rumkrawwld. Am Beschde ihr begloidet den pensionierde Beamde un Hobby-Entomologe Karl-Gregor Samsa (de Martin) bei seine Exkursione in de Rhei’wald wenn der ’s wisse wellet. Der sammelt un erforscht dort die hoimische Mischtkäffer-Populatione. Bei de Leit im Ort gilt de „Käffer-Karl“ als e bissle verschrowe un oigeardich. Bis des Grücht die Runde macht, er hätt de Lotto-Jackpot mit 36 Millione geknackt. Uf oimol isch er bei allene beliebt. Politiker (de Roland un d Nela), Schbortveroine (noch en Roland un d Silke) un sogar die Goischtlichkoit buhle um sei Gunscht bzw. sei Millione. Sei Haushäldere Thea (d Uschi), wo schon länger hoimlich e Aug uf en hat, merkt dassdse ebbes duh muss, um ihren Karl for sich zu erowere, weil de Jungfraueveroi (d Sabine un d Ursel) weger em Karl seine Millione net emol vor eme „Mensche-Opfer“ zrückschreckt. Bis dann am End der Präsident des I.E.V., Bodo von Bodemeyer der Vierte (so viel Zeit muss sein – Original-Import aus Berlin: de Michael), des Rätsel um den Lotto-Geldkoffer uflöst, gebts noch oiniche Turbulenze zu üwerschdeh. Am Schluss gibt’s dann zwar e „happy end“, awer net for alle!!!

Um awer noch emol uf de Koiser Willem zrückzukomme, wille aus seine „Erinnerungen an Korfu“ zidiere: “ …in ihrer Mitte ein plätschernder Brunnen! Staunende Ausrufe, klassische Zitate werden laut und helle, freudige Begeisterung leuchtet aus allen Blicken …“.

Des könnde a die Erinnerunge an Neeret un an unser Theaderschdück sei. Also kommet un guggets euch a. Mir froie uns.

Adschee bis dort na sagt

de Roland